Schrijvers onder druk, boeken die gecensureerd dreigen te worden – het zijn geen incidenten meer. Niet alleen in het buitenland, maar ook in Nederland, komen boeken en schrijvers steeds vaker onder druk te staan. Tijdens de Week van het Verboden Boek (van 19 tot en met 27 september) vragen bibliotheken en boekhandels aandacht voor democratie, burgerschap en vrije toegang tot informatie. Van Groningen tot Maastricht worden er lezingen georganiseerd, documentaires vertoond en gaan mensen met elkaar in gesprek.

“Ieder mens is een ongelezen verhaal. Wie een verhaal verbiedt, verbiedt een mens.”
– Sholeh Rezazadeh, schrijver en dichter

De Week van het Verboden Boek vraagt voor het tweede jaar op rij aandacht voor leesvrijheid, censuur en vrije toegang tot informatie. De campagne wordt breed gedragen door bibliotheken én boekhandels. Door het hele land organiseren zij activiteiten die bezoekers uitnodigen om stil te staan bij de waarde van vrije toegang tot verhalen, kennis en verschillende perspectieven. Ook worden er Verboden Boeken uitgelicht op speciale thematiteltafels. De Week van het Verboden Boek is een initiatief van Probiblio, PEN Nederland, CPNB, De Schrijverscentrale en de Koninklijke Boekverkopersbond.

Van documentaire tot lezing
Het programma omvat een breed scala aan activiteiten. Op locaties door het hele land wordt de documentaire The Librarians vertoond, over Amerikaanse bibliothecarissen die zich verzetten tegen pogingen om boeken uit de schappen te weren. De film laat zien welke gevolgen censuur heeft voor vrije toegang tot informatie en waarom bibliotheken een belangrijke rol spelen in het beschermen van leesvrijheid. 

Van een panelgesprek in de bibliotheek in Nijmegen tot een lezing in Cappelle aan den IJssel door Marjoleine Molenaar, auteur van Verboden Boeken. In haar lezing gaat zij in op de geschiedenis en actualiteit van het verboden boeken en censuur.

“De wereld van het verboden boek bevat oneindig veel verhalen, die je allemaal vindt in de boekwinkel en bibliotheek. Gun jezelf deze weidse, onverwachte en ongepaste verhalen, praat erover en kom op voor het lees- en schrijfrecht van een ander. Protect your shelf.”
– Marjoleine Molenaar, schrijver van Verboden Boeken

Lokale samenwerking met landelijke betekenis

Op verschillende plekken trekken bibliotheken en boekhandels samen op om aandacht te vragen voor leesvrijheid. Door activiteiten samen te organiseren bereiken zij een breed een breed publiek en laten zij zien dat vrije toegang tot kennis, informatie en verhalen een gedeelde verantwoordelijkheid is.

Achter ieder verboden boek schuilt een stem

Het verbieden van boeken en de censuur die hierachter zit, raakt ook schrijvers. Wereldwijd krijgen auteurs en journalisten te maken met beperkingen, bedreigingen of vervolging vanwege hun werk. Tijdens De Week van het Verboden Boek is er daarom naast aandacht voor de verboden boeken zelf, ook aandacht voor de mensen die ze maken.

“Vrijheid begint niet op straat, zij begint in de verbeelding. Als schrijver en filmmaker geloof ik dat literatuur vrij moet kunnen schuren, vragen en tegenspreken; juist nu censuur steeds meer ruimte opeist, is het beschermen van het vrije woord voor mij een artistieke én maatschappelijke noodzaak.”
– Nafiss Nia, schrijver en filmmaker